maart 15, 2019

Samenleving

“De kracht van onze manier van leven is dat ieder mens, ongeacht afkomst of overtuiging, in Nederland zichzelf kan zijn binnen de gedeelde waarden van de rechtsstaat. De regering investeert op tal van manieren in maatschappelijke samenhang, in integratie, in de naleving van wetten en in de versterking van onze gedeelde normen en waarden. Een verbonden samenleving is bovenal een gedeelde verantwoordelijkheid en een permanente opdracht waarin gezinnen, scholen, verenigingen, kortom wij allen, een eigen en belangrijke rol hebben. Bouwen aan een hechte samenleving gaat iedereen in ons land aan. Vooropgesteld: er gaat veel goed. Nederland is een land van vrijwilligers, kerken en verenigingen, dat samenkomt rond bijzondere sportprestaties en op nationale feestdagen. Sterk door de democratische waarden die verankerd zijn in onze rechtsstaat: gelijkwaardigheid, tolerantie, vrijheid en rechtszekerheid. Waar het niet goed gaat, wil de regering actie ondernemen. Dat is niet in één programma of wet te regelen, want een hechte samenleving omvat alle beleidsterreinen en alle bestuurslagen.” (Troonrede 2017 en 2018)

Nederland is een klein, dichtbevolkt land met een enorme verscheidenheid aan religies en culturele achtergronden. In tegenstelling tot veel andere landen leven al die gemeenschappen over het algemeen tolerant ten opzichte van elkaar samen. Maar in een land met zoveel culturele verscheidenheid kan het ook schuren tussen mensen en meningen. Wrijving geeft in het beste geval glans, maar kan ook leiden tot irritatie, onbegrip en vervreemding, of zelfs polarisatie en radicalisering. De laatste jaren voelen Nederlanders met een migratieachtergrond zich in toenemende mate buitengesloten, gediscrimineerd en gemarginaliseerd, terwijl steeds meer autochtone Nederlanders bang zijn om hun identiteit en cultuur te verliezen. Als gevolg daarvan trekken mensen zich terug binnen de eigen groep, wat polarisatie in de hand werkt.

Het antwoord op deze tendens ligt in de ontmoeting en de dialoog. Het is belangrijk dat we met elkaar over deze spanningen praten en ze benoemen. Alleen dan ontstaan herkenning en erkenning, wat leidt tot begrip voor elkaar. En ‘begrip’ geeft ‘grip’; het zorgt voor houvast in onzekere situaties. Het gezamenlijk aangaan en vreedzaam vormgeven van dit gesprek is echter niet iets dat iedereen zomaar kan. Jongeren en ook ouderen krijgen vaak het verwijt dat ze niet goed samenleven, terwijl niemand zich afvraagt of ze wel de mogelijkheid hebben gehad om dat te leren. Want samenleven is bij uitstek iets dat je kunt leren. Door veel en vaak te oefenen. Te oefenen in het ontmoeten van elkaar, het benoemen van spanningen en het herkennen en erkennen van anderen en jezelf. En door te leren zien wat het jezelf en de ander oplevert, als je goed samenleeft.

De VIP Academy traint maatschappelijk werkers, jongerenwerkers, religieuze leiders, medewerkers van buurtcentra in het in de praktijk brengen van de VIP methode.